Gereglementeerde beroepen: uw beroepskwalificaties laten erkennen

Wat is een gereglementeerd beroep?

Een beroep is gereglementeerd wanneer u aan bepaalde voorwaarden moet voldoen om het te mogen uitoefenen of de titel te dragen. U moet bijvoorbeeld:

• beschikken over een specifiek diploma, een bekwaamheidsattest of een opleidingstitel
• slagen voor proeven of een examen
• ingeschreven zijn bij de bevoegde instantie; dit kan een orde of een instituut zijn (Orde der artsen, ...)

Dit regelgevend kader beperkt de vrijheid van ondernemen: u mag deze activiteiten alleen uitoefenen of de titel van uw beroep dragen als u voldoet aan de voorwaarden die in België zijn vastgelegd.

Europese Richtlijn 2005/36/EG

Om de mobiliteit van werknemers binnen de Europese interne markt te bevorderen, heeft de Europese Unie de Richtlijn 2005/36/EG inzake de erkenning van beroepskwalificaties ingevoerd.

Deze richtlijn bepaalt hoe een EU-lidstaat uw beroepskwalificaties moet erkennen wanneer u die al hebt behaald in een andere lidstaat. Ze is van toepassing in alle lidstaten van de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte, evenals in Zwitserland.

Om van deze richtlijn gebruik te kunnen maken, moet u aan de volgende twee voorwaarden voldoen:

• U bent onderdaan van een lidstaat van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte of Zwitserland
• U heeft uw belangrijkste beroepskwalificaties behaald in een ander land van de EU/EER dan het land waar u uw beroep wilt uitoefenen

Met andere woorden: als u uw beroepskwalificaties in België hebt behaald, hoeft u deze niet te laten erkennen. U moet echter wel voldoen aan de voorwaarden voor toegang tot het beroep, zoals een inschrijving bij de bevoegde instantie, bijvoorbeeld de Orde der artsen.

Voorbeelden:

• U bent een kinesitherapeut met de Franse nationaliteit, heeft uw beroepskwalificaties behaald in België, en u wilt als kinesitherapeut aan de slag in Frankrijk
• U bent een verpleegkundige met de Belgische nationaliteit, heeft uw beroepskwalificaties behaald in Duitsland, en u wilt als verpleegkundige aan de slag in België

Hoe weet u of uw beroep gereglementeerd is?

De lijst van gereglementeerde beroepen verschilt van lidstaat tot lidstaat.

• Wilt u weten of uw beroep gereglementeerd is in België? Raadpleeg dan de Europese database van gereglementeerde beroepen (regulated Professions Database) 
• U kunt ook de dienst Be-assist contacteren

Tijdelijke of occasionele dienstverlening

Wilt u tijdelijk een gereglementeerd beroep in België uitoefenen zonder u er te vestigen? Dat is mogelijk. In dat geval valt u onder de Europese regels inzake het vrij verrichten van diensten (Richtlijn 2005/36/EG). De duur en de aard van uw activiteit worden geval per geval beoordeeld.

Hier vindt u de lijst van gereglementeerde beroepen, met vermelding van de bevoegde autoriteiten voor de tijdelijke en occasionele uitoefening van deze beroepen., met vermelding van de bevoegde autoriteiten voor de tijdelijke en occasionele uitoefening van deze beroepen.

Wat zijn de voorwaarden?

• U bent wettelijk gevestigd in een andere EU-lidstaat, EER-land of Zwitserland.
• U heeft daar de nodige kwalificaties om het beroep uit te oefenen, als zelfstandige of in loondienst.
• Er loopt geen (tijdelijk of permanent) verbod tegen u om dit beroep uit te oefenen.

Hoe uw beroep tijdelijk of occasioneel uitoefenen?

Wanneer u tijdelijk of occasioneel diensten verleent in België en u gevestigd bent in een andere lidstaat, hoeft u geen volledige erkenning van uw beroepskwalificaties aan te vragen.

De bevoegde autoriteit kan u wel vragen een schriftelijke verklaring voor te leggen met informatie over uw verzekeringsdekking of andere vormen van individuele of collectieve bescherming inzake beroepsaansprakelijkheid. U kunt deze verklaring op eender welke manier indienen. Ze moet jaarlijks worden vernieuwd zolang u uw activiteit tijdelijk of occasioneel in België uitoefent.

Voor bepaalde beroepsactiviteiten kan een voorafgaande controle van uw beroepskwalificaties vereist zijn.

Als noch het beroep, noch de opleiding gereglementeerd is in de lidstaat waar u gevestigd bent, kan België eisen dat u het betrokken beroep gedurende minstens één jaar hebt uitgeoefend in die andere lidstaat. Deze voorwaarde mag echter niet worden opgelegd:

• als u een ambachtelijk, handels- of industrieel beroep uitoefent dat is opgenomen in bijlage IV van Richtlijn 2005/36/EG
• als u een beroep uitoefent waarvoor een automatische erkenningsregeling geldt, zoals arts, verantwoordelijk algemeen verpleegkundige, tandarts, dierenarts, vroedvrouw, apotheker of architect

Vestiging in België

Wilt u zich in België vestigen om er een gereglementeerd beroep op een stabiele en duurzame manier uit te oefenen? Bijvoorbeeld: u bent een Roemeense architect die zich in België wil vestigen. Of u bent een Franse logopedist die een eigen praktijk in België wil openen. In dat geval vallen uw beroepsactiviteiten onder de regels van de richtlijn die van toepassing zijn op het recht van vestiging.

Raadpleeg de lijst van gereglementeerde beroepen en de bevoegde autoriteiten die u moet contacteren om u permanent in België te vestigen.

Wat zijn de voorwaarden?

• U heeft de nodige kwalificaties om het beroep uit te oefenen, als zelfstandige of in loondienst, in een andere EU-lidstaat, EER-land of Zwitserland
• Er loopt geen (tijdelijk of permanent) verbod tegen u om dit beroep uit te oefenen

Hoe uw beroep permanent uitoefenen?

Automatische erkenning

Artsen, verantwoordelijk algemeen verpleegkundigen, tandartsen, dierenartsen, vroedvrouwen, apothekers en architecten genieten in België van een automatische erkenning van hun beroepskwalificaties. Het gaat dan om opleidingstitels die voldoen aan de minimale opleidingsvereisten die door de richtlijn vastgesteld zijn (zoals opgenomen in de bijlagen V en VI van Richtlijn 2005/36/EG).

Andere gereglementeerde beroepen

• Uw beroep is gereglementeerd in uw lidstaat van herkomst én in België: u beschikt over een bekwaamheidsattest of een opleidingstitel die in uw lidstaat is voorgeschreven. De voorwaarden voor toegang tot of uitoefening van het beroep in België zijn dezelfde als voor Belgische beroepsbeoefenaars
• Uw beroep is niet gereglementeerd in uw lidstaat van herkomst, maar wel in België: u moet het beroep gedurende minstens één jaar voltijds hebben uitgeoefend in de afgelopen tien jaar om een erkenning van uw beroepskwalificaties te kunnen aanvragen. Deze beroepservaring mag in principe met alle mogelijke middelen aangetoond worden

De bevoegde Belgische instantie kan u verplichten een aanpassingsstage van maximaal drie jaar te volgen of een bekwaamheidsproef af te leggen in de volgende gevallen:

• wanneer uw opleiding betrekking heeft op vakgebieden die aanzienlijk verschillen van de vereisten in België
• wanneer het Belgische beroep één of meer gereglementeerde activiteiten omvat die niet bestaan in uw lidstaat van herkomst en dit verschil verband houdt met een verplichte specifieke opleiding die betrekking heeft op vakgebieden die aanzienlijk verschillen

Erkenning van beroepservaring

De erkenning van beroepservaring heeft voornamelijk betrekking op beroepen in de handels- en ambachtssector (zie bijlage IV van Richtlijn 2005/36/EG).

Als u over een bepaalde beroepservaring beschikt, eventueel aangevuld met een opleiding, kunt u bij de Europese Unie een aanvraag tot erkenning indienen. U ontvangt dan een EU-attest.

Europese beroepskaart

Voor een beperkt aantal beroepen kunt u uw beroepskwalificaties ook aantonen via een Europese beroepskaart (European Professional Card of EPC).

Deze kaart maakt de erkenning van beroepskwalificaties eenvoudiger en sneller doordat een deel van de administratieve procedure wordt afgehandeld door de bevoegde autoriteit van uw lidstaat van herkomst. De Europese beroepskaart is echter niet verplicht om uw beroepskwalificaties aan te tonen en een aanvraag rechtstreeks bij de bevoegde instantie in de ontvangende lidstaat blijft altijd mogelijk.

Als u gebruik wilt maken van de Europese beroepskaart, kan u uw aanvraag initiëren via bovenvermelde link.

De Europese beroepskaart is verkrijgbaar voor de volgende beroepen:

• kinesitherapeut
• verpleegkundige
• apotheker
• vastgoedmakelaar
• berggids

Hoe uw beroepskwalificaties laten erkennen?

U kunt zelf een aanvraag tot erkenning indienen op de website voor competentie-erkenning of u laten bijstaan door een ondernemingsloket.