Sociaal verzekeringsfonds
In België bent u verplicht om u aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds, en dit vóór u uw activiteit start. Dit fonds beheert uw sociale zekerheid: u betaalt sociale bijdragen om sociale rechten op te bouwen.
Wat is een sociaal verzekeringsfonds?
Uw sociaal verzekeringsfonds is de organisatie waaraan u als onderneming elk kwartaal uw sociale bijdragen betaalt. Het bedrag van de bijdragen wordt berekend op basis van uw netto beroepsinkomen. In ruil krijgt u sociale rechten, zoals gezinsbijslagen, een pensioen, uitkeringen bij ziekte of invaliditeit, en het overbruggingsrecht (vervangingsinkomen en behoud van bepaalde sociale rechten) bij gedwongen stopzetting.
Voor wie is aansluiting verplicht?
Iedereen die in België een zelfstandige activiteit uitoefent, moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds.
Concreet gaat het om:
- zelfstandigen in hoofdberoep
- zelfstandigen in bijberoep
- zaakvoerders en bestuurders van vennootschappen (behalve bij een onbezoldigd mandaat)
- werkende vennoten
- studenten-zelfstandigen
Ook voor vennootschappen
Heeft u een vennootschap opgericht? Dan moet ook de vennootschap zélf zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds, los van uw persoonlijke aansluiting. Dit moet binnen drie maanden na oprichting. De vennootschap betaalt jaarlijks een vaste bijdrage, ten laatste op 31 december van het jaar in kwestie.
Hoe aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds?
U sluit aan bij een erkend sociaal verzekeringsfonds naar keuze. Dat doet u in drie stappen:
- Kies een erkend sociaal verzekeringsfonds.
- Vul het aansluitingsformulier in (online of op papier).
- Ontvang uw bevestiging en uw eerste bijdrageafrekening.
U kunt de aansluiting ook laten regelen via een erkend ondernemingsloket. Dat is een betalende dienst: het ondernemingsloket regelt de aansluiting samen met uw inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).
Vergeet ook uw ziekenfonds niet
Op het moment dat u aansluit bij een sociaal verzekeringsfonds, moet u als zelfstandige ook aansluiten bij een ziekenfonds. U kunt ook terecht bij de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (HZIV). Het ziekenfonds beheert uw terugbetalingen voor medische kosten en uw uitkeringen bij ziekte of invaliditeit.
Uw onderneming verzekeren
Naast de verplichte aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds en een ziekenfonds, zijn er voor ondernemingen nog andere verzekeringen om rekening mee te houden. Sommige zijn verplicht, andere worden aanbevolen.
Verplichte verzekeringen
- Arbeidsongevallenverzekering: verplicht als u personeel in dienst heeft.
- Beroepsaansprakelijkheids-verzekering: verplicht voor bepaalde beroepen, zoals architecten, accountant en medische beroepen.
Aanbevolen verzekeringen
- Verzekering gewaarborgd inkomen (beschermt u bij inkomensverlies door ziekte of arbeidsongeschiktheid)
- Brandverzekering
- Ongevallenverzekering
- Cyberverzekering
Welke verzekering u nodig heeft, hangt af van uw beroep en situatie. Neem contact op met een verzekeraar of verzekeringstussenpersoon voor advies.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet ik me aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds?
U moet aangesloten zijn voor u uw zelfstandige activiteit start. Als u te laat bent, kan uw sociaal verzekeringsfonds uw voorlopige bijdragen verhogen. Bij inbreuken kunt u een administratieve boete krijgen.
Hoeveel bedragen de sociale bijdragen als zelfstandige?
Het bedrag van uw sociale bijdragen wordt berekend op basis van uw netto beroepsinkomen. In het bijdragejaar zelf betaalt u een voorlopige bijdrage op basis van uw beroepsinkomen van drie jaar eerder. Als starter heeft u geen voorgaande jaren als zelfstandige: uw voorlopige bijdragen worden dan berekend op basis van een door u aangegeven inkomen of op basis van een wettelijk minimum. Zodra uw definitieve inkomen vaststaat (meestal na twee jaar), maakt uw sociaal verzekeringsfonds een eindafrekening op.
→ Meer over de berekening van sociale bijdragen
Wat is het verschil tussen een sociaal verzekeringsfonds en een ondernemingsloket?
Een sociaal verzekeringsfonds beheert uw sociale zekerheid als zelfstandige. U betaalt er sociale bijdragen en bouwt er rechten op, zoals een pensioen en een uitkering bij ziekte. Een ondernemingsloket is een erkende dienst die u helpt bij administratieve formaliteiten, zoals de inschrijving van uw onderneming in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Via een ondernemingsloket kunt u ook uw aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds laten regelen, maar dat is een betalende dienst.
Wat is het verschil tussen een sociaal verzekeringsfonds en een ziekenfonds?
Een sociaal verzekeringsfonds int uw sociale bijdragen en beheert uw socialezekerheidsrechten als zelfstandige (pensioen, overbruggingsrecht, gezinsbijslagen). Een ziekenfonds beheert de terugbetaling van uw medische kosten en uw uitkeringen bij ziekte of invaliditeit. U bent verplicht om bij beide aan te sluiten.